Զարգացման Հայկական Գործակալություն

Մեր գործընկերները

Ինտերնետային աջակցում

Հայաստանը համարվում է տնտեսապես ամենաազատ երկիրը ԱՊՀ երկրների մեջ
(www.heritage.org/index)

Հայաստանը ընդգրկվել է տնտեսակա ազատության բարձր մակարդակ ցուցաբերող երկրների ցանկի մեջ և 2010թ. –ին, առաջ մղվելով Ֆրանսիայից, զբաղեցրել է 38րդ տեղը` համաձայն Wall Street Journal—ի և Heritage հիմնադրամի կողմից կատարված տարեկան ուսումնասիրության արդյունքների:

Տնտեսական ազատության գնահատականը հիմնված է 50 տնտեսական ցուցանիշների վրա, որոնք են կապիտալի հոսքեր և օտարերկրյա ներդրումներ, բանկային և ֆինանսական համակարգեր, դրամական, բյուջետային և առևտրային քաղաքականություն, աշխատավարձեր և գներ, պետության միջամտությունը տնտեսությանը, սեփականության իրավունքներ և կանոնակարգեր և սև շուկաներ:

Հայաստանն ունի բարենպաստ մակրոտնտեսական միջավայր հիմնված շուկայական տնտեսության վրա: Նրա կայուն աճը արձանագրվել է 1994-ից ի վեր:

Երկիրը հաջողությամբ իրականացրել է կայունացման և կառուցվածքային բարեփոխումների ծրագիրը: 1993-ին առաջին ֆոնդային բորսան հիմնադրվեց և նոր դրամական միավորը, դրամը, ներկայացվեց:

Տնտեսական Ազատության ինդեքսը, 2002-2010

Երկիր	Տարեթիվ
Երկիր	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010
Հայաստան	45	44	44	42	27	32	28	31	38
Ադրբեջան	118	104	106	103	123	107	107	99	96
Վրաստան	108	113	91	100	68	35	32	32	26
Ֆրանսիա	45	40	44	44	44	45	48	64	64
Գերմանիա	20	19	18	18	19	19	23	25	23
Հունգարիա	32	44	42	35	40	44	43	44	51
Իրան	151	146	148	148	156	150	151	168	168
Լեհաստան	45	66	56	41	41	87	83	82	71
Ռուսաստան	131	135	114	124	122	120	134	146	143
Թուրքիա	105	119	106	112	85	83	74	75	67
Ուկրաինա	137	131	117	88	99	125	133	152	162
ԱՄՆ	4	6	10	12	9	4	5	6	8

ՀՆԱ կառուցվածքը 2002-2009թթ. (%)

Ոլորտ/Տարի	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009
Արդյունաբերություն	22	22	22	22	18	16	13	13.6
Գյուղատնտեսություն	23	22	22	19	18	17.5	15.7	16.2
Շինարարություն	14	16	15	22	24.5	26	27.1	18.8
Տրանսպորտ	7	6	6	6	-	-	-	-
Առևտուր	10	10	11	11	18	17.5	17.5	20.7
Այլ ճյուղեր	24	24	24	20	10	10	9.6	13.1

Ֆինանսական և տնտեսական տվյալներ 2002-2009թթ.	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009
ՀՆԱ-ի աճ (%)	12.9	13.9	10.1	13.9	13.3	13.7	6.8	-14.4
Սղաճ	-1.1	4.7	7.0	2.2	2.9	6.6	-	-
ՕՈւՆ (մլն դոլ.)	140	178	235.2	276.4	250.7	582.3	1132.4	-2606.3
Առևտրի հաշվեկշիռ (մլն դոլ.)	-483.8	-481.9	-635.94	-777.2	-483.8	-732.8	-3342.5	-
Արտաքին պարտք (մլն դոլ.)	1025.1	1693.6	1884.08	1860.1	2010.0	1372.1	-	-
Գործազրկություն	9.4	10	9.4	9.6	7.5	7.1	6.3	6.9
Արտարժույթի փոխարժեք (տարեկան միջին)	573.3	578.77	533.45	457.69	415.5	304.1	306	363.3

Սղաճը, դրամական միավորը և արտարժույթի գործակիցը
Վերջին տարիների ընթացքում արտարժույթի փոխարժեքը եղել է ցածր կայուն, ինչը նպաստել է տնտեսական աճին: Համաձայն Կենտրոնական բանկի տվյալների` միջին արտարժութային փոխարժեքը կազմել է 5.2% 2008թ-ի ընթացքում, իսկ 2009թ-ին` 6.5%: 2003թ. դրամ-դոլար հարաբերակցությունը եղել է կայուն, այնուհետև դրամը արժեզրկվել է ԱՄՆ դոլարի համեմատությամբ /նույնիսկ եվրոյի/ համաշխարհային տնտեսության լայնածավալ փոփոխությունների հետևանքով: Այժմ 1ԱՄՆ դոլարը համարժեք է 385 ՀՀ դրամի:

Inflation Rate

Exchange Rate

Կրթություն/Աշխատուժ

Բնակչության մեծամասնությունը (56%) 17-ից 59 տարեկան է և կրթության մակարդակը բարձր է: Կրթությւոնը շարունակում է մնալ հայ հասարակության համար ամենահիմնական արժեքներից մեկը: Այսօր ունենք 50 համալսարան և 77,000 ուսանող` 18 պետական, 8 միջազգային (Ամերիկյան համալսարան, Ֆրանսիական համալսարան, Եվրոպական համալսարան և 5 ռուսական համալսարան), մնացածը` մասնավոր համալսարաններ են:

Արտահանման և Ներմուծման աճը Հայաստանում 2004-2009թթ

	2004	2005	2006	2007	2008	2009
Արտահանում	4.3%	31.5%	3.1%	17.5%	-7.2%	-34%
Ներմուծում	5.6%	30.9%	21.8%	49.7%	35%	-25.3%

Հայաստանի հիմնական արտահանող և ներմուծող երկրները

2006 ընդհանուր արտահանում	2006 ընդհանուր ներմուծում	2007 ընդհանուր արտահանում	2007 ընդհանուր ներմուծում
Բելգիա 11%	Բելգիա 5,5%	Բելգիա 9,1%	Բելգիա 3,5%
Վրաստան 5%	Գերմանիա 6,6%	Վրաստան 7,5%	Գերմանիա 6,8%
Գերմանիա 15%	Հունաստան 2,3%	Գերմանիա 4,7%	Հունաստան 1,3%
Իրան 3%	Իրան 5,2%	Իրան 3,3%	Իրան 4,3%
Հոլանդիա 12,9%	Ռուսաստան 13,9%	Հոլանդիա 13,5%	Ռուսաստան 15,3%
Ռուսաստան 12,3%	ԱՄԷ 0,9%	Ռուսաստան 17,4%	ԱՄԷ 0,6%
Շվեյցարիա 7,3%	ՄԹ 7,4%	Շվեյցարիա 4,3%	ՄԹ 7,7%
	ԱՄՆ 6,6%		ԱՄՆ 4,4%

Հայաստանի հիմնական արտահանող և ներմուծող երկրները 2005-2009թթ

Երկիր	Արտահանում					Ներմուծում
Երկիր	2005	2006	2007	2008	2009	2005	2006	2007	2008	2009
ԵՄ	46.6%	48.1%	48.9%	53.9%	44.5%	28.5%	34.0%	34.7%	26.6%	22.3%
ԱՊՀ	18.9%	21.6%	30.7%	31.8%	19.9%	28.9%	31.8%	33.1%	25.7%	22.7%
ԱՄՆ	6.5%	6.6%	4.4%	4.9%	9.6%	6.3%	4.8%	4.4%	6.8%	5.1%
Այլ երկրներ	28%	30%	16%	9.4%	26.0%	36.3%	29.4%	27.8%	40.9%	49.9%

Հայաստանի հիմնական արտահանվող և ներմուծվող ապրանքները 2003-2007թթ

Արտադրանք	Արտահանում					Ներմուծում
Արտադրանք	2003	2004	2005	2006	2007	2003	2004	2005	2006	2007
Թանկարժեք և կիսաթանկարժեք քարեր	51%	42%	51%	31%	19%	29%	22%	22%	14%	10%
Սնունդ	11%	12%	11%	10%	13%	7%	21%	8%	8%	8%
Ոչ թանկարժեք մետաղ	13%	19%	9%	29%	33%	6%	5%	6%	8%	11%
Հանքանյոթւեր	7%	12%	8%	14%	15%	13%	16%	18%	17%	16%
Հագուստ	15%	6%	6%	4%	3%	35%	4%	4%	3%	20%
Մեքենաշինություն	3%	7%	4%	3%	4%	10%	19%	2%	14%	14%



	Copyright © 2004 by Armenian Development Agency


	ENG\| РУС\| ՀԱՅ

ՀՀ Տեղեկատվական Տեխնոլոգիաների Զարգացմանն Աջակցող Խորհրդի Քարտողարություն

ՀՀ Գործարարության Աջակցման Խորհուրդի Քարտողարություն